Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη χρηματοδότηση του European Solidarity Corps Gr μέσω του Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.
Στο προηγούμενο άρθρο μας μιλήσαμε για τον σχολικό σάκο πρώτων βοηθειών και τι πρέπει να περιέχει. Πέρα από τα διάφορα υλικά, όπως επίδεσμοι, ψαλίδι κτλ., αναφέραμε και αρκετά φάρμακα πρώτης γραμμής. Φανταστείτε, όμως, τώρα ότι είστε εκπαιδευτικοί και καλείστε να δώσετε κάποια φαρμακευτική ουσία σε έναν από τους μαθητές σας. Εύλογα θα αναρωτηθείτε αν είναι ασφαλές να κάνετε κάτι τέτοιο. Η πλειονότητα των εκπαιδευτικών δεν έχει λάβει εκπαίδευση σχετικά με τη χορήγηση φαρμάκων και, εύλογα, δε γνωρίζει πώς να τα χορηγήσει με ασφάλεια.
Προσωπικά, αν ήμουν εκπαιδευτικός, δε θα δεχόμουν να χορηγήσω φάρμακα σε παιδιά. Πρώτα απ’ όλα, δε θα διέθετα τις απαιτούμενες γνώσεις. Δεύτερον, θα ήταν πολύ εύκολο να κάνω λάθος και να βρεθώ εκτεθειμένος. Η χορήγηση φαρμάκων δεν είναι παιχνίδι. Ακόμα και φάρμακα με σχετικά ασφαλές προφίλ έχουν συσχετιστεί με δυνητικά επικίνδυνες για τη ζωή παρενέργειες όταν χορηγούνται με λάθος τρόπο.
Χορήγηση φαρμάκων στον σχολικό χώρο
Τι ισχύει, λοιπόν, σχετικά με τη χορήγηση φαρμάκων σε μαθητές κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου; Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα, για το οποίο πρέπει να υπάρχει κοινή γραμμή που ακολουθείται από όλες τις σχολικές μονάδες. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί η ασφάλεια των μαθητών και να μειωθεί η πιθανότητα κάποιου λάθους. Οι πληροφορίες που θα βρείτε παρακάτω προέρχονται από δημοσιευμένα φύλλα της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) και από εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας.
Σύμφωνα με ΦΕΚ που δημοσιεύτηκε το μακρινό 2002, έργο των εκπαιδευτικών είναι όλα εκείνα που άπτονται των εκπαιδευτικών διαδικασιών, δηλαδή η διδασκαλία, η εκπαίδευση και η διαπαιδαγώγηση των μαθητών, με στόχο την ποιότητα της εκπαίδευσης, την κοινωνική πρόοδο και τη διάδοση του πολιτισμού.
Πατώντας πάνω σε αυτόν τον ορισμό, το Υπουργείο Παιδείας, σε εγκύκλιό του, καταλήγει στο εξής συμπέρασμα:
“Επομένως, οι εκπαιδευτικοί δεν υποχρεούνται να έχουν τις απαραίτητες ιατρικές ή φαρμακευτικές γνώσεις, ώστε να συνεισφέρουν με εξειδικευμένες πράξεις (χορήγηση φαρμάκου από το στόμα ή σε ενέσιμη μορφή) σε ειδικού τύπου ασθένειες των μαθητών (εφηβικός ζαχαρώδης διαβήτης, επιληπτικές κρίσεις κ.ά.) αλλά και σε εποχιακές ιώσεις. Αυτό δεν αποκλείει την υποχρέωση του εκπαιδευτικού να παρέχει τις στοιχειώδεις πρώτες βοήθειες στους μαθητές του σχολείου του.”
Για τον λόγο αυτό, σε περιπτώσεις που απαιτείται φαρμακευτική αγωγή, οι γονείς και κηδεμόνες των μαθητών οφείλουν να αιτούνται την άδεια των Διευθυντών της σχολικής μονάδας, προκειμένου να εισέρχονται οι ίδιοι – ή άλλο πρόσωπο που θα υποδείξουν – στον χώρο του σχολείου, ώστε να τη χορηγήσουν.
Σε έκτακτα σοβαρά ιατρικά περιστατικά μαθητών, οι Διευθυντές οφείλουν μόνο να καλούν το ΕΚΑΒ (166) για διακομιδή του μαθητή, ενώ ταυτόχρονα ενημερώνουν τους γονείς του.
Η γνώμη μου
Προσωπικά, θα συμφωνήσω απόλυτα ότι οι εκπαιδευτικοί δεν είναι υποχρεωμένοι να εμπλέκονται στη χορήγηση φαρμάκων στον χώρο του σχολείου. Ακόμα κι αν έχουν την καλή διάθεση να το κάνουν, μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα θα έλυνε. Σε περίπτωση που κάτι πήγαινε στραβά, ο εκπαιδευτικός θα ήταν άμεσα υπόλογος απέναντι στον μαθητή και στους γονείς του. Όπως είπαμε και παραπάνω, η μη σωστή χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες και, επομένως, μια τέτοια ευθύνη δεν πρέπει να βαραίνει τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, στο τέλος της ημέρας, δεν είναι επαγγελματίες υγείας. Γι’ αυτό άλλωστε υπάρχει και ο ρόλος του σχολικού νοσηλευτή, που έχει την απαιτούμενη εκπαίδευση και μπορεί να χορηγήσει φάρμακα με ασφάλεια, σύμφωνα πάντα με τις ιατρικές οδηγίες.
Και κάπου εδώ, να διαχωρίσουμε τη χορήγηση φαρμάκων από την παροχή πρώτων βοηθειών. Θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ χρήσιμο κάθε εκπαιδευτικός να γνωρίζει πώς να παρέχει βασικές πρώτες βοήθειες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Στον σχολικό χώρο, ειδικά όταν πρόκειται για μεγάλα σχολεία με εκατοντάδες παιδιά, πολλά μπορούν να πάνε στραβά εκεί που δεν το περιμένει κανείς. Η ύπαρξη εκπαιδευτικών που ξέρουν πώς να αντιδράσουν και μπορούν να προσφέρουν πρώτες βοήθειες όταν υπάρξει ανάγκη συμβάλλει τα μέγιστα στη διαμόρφωση ενός ασφαλέστερου σχολικού περιβάλλοντος. Αυτός είναι ο λόγος που ένας από τους βασικούς στόχους του προγράμματος “Educate First Aid” είναι η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στις πρώτες βοήθειες. Προς αυτήν την κατεύθυνση μπορεί να συμβάλλει και ο σχολικός νοσηλευτής, οργανώνοντας σχετικά σεμινάρια.
Συμπεράσματα
Συμπερασματικά, μπορεί ο σάκος πρώτων βοηθειών του σχολείου να περιέχει αρκετά φαρμακευτικά σκευάσματα, αλλά η χρήση τους πρέπει να γίνεται μόνο από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες. Ακόμα και ο σχολικός νοσηλευτής μπορεί να χορηγήσει φάρμακα μόνο αφού λάβει έγγραφες οδηγίες από τον γιατρό και την έγγραφη συναίνεση των γονέων ή κηδεμόνων των μαθητών. Κανονικά, κάθε παιδί που λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή στον χώρο του σχολείου πρέπει να διαθέτει έναν καλά οργανωμένο ιατρικό φάκελο, ώστε ο σχολικός νοσηλευτής και οι δάσκαλοι/καθηγητές να γνωρίζουν ποια φάρμακα μπορούν να χορηγηθούν και ποια όχι. Στον φάκελο πρέπει να αναγράφονται τυχόν αλλεργίες σε φαρμακευτικά σκευάσματα και άλλα αλλεργιογόνα.
Για περισσότερες χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τις πρώτες βοήθειες, μείνετε συντονισμένοι. Επιπλέον, μπορείτε να βρείτε πλούσιο υλικό στα κανάλια μας σε YouTube, TikTok και Instagram.
